Σκέψεις πάνω στον υπερκαταναλωτισμό

Βασιλική Κ. Τέφα, 2 Ιουλ. 2009

Αναζητώντας πληροφορίες στο διαδίκτυο για την εξέλιξη της υπόθεσης του Ιάσονα Αθανασιάδη Fowden, διάβασα, με θαυμασμό και δέος, μια συνέντευξή του στο http://athinakisdimitris.wordpress.com/.

Μου έκανε εντύπωση που ένας τόσο νέος άνθρωπος έχει τόσο ουσιαστικές εμπειρίες και δραστηριότητες στη ζωή του, αλλά εξίσου μεγάλη εντύπωση μου έκανε και η περιγραφή του για την «αμερικανοποιημένη νέα γενιά» των ανατολικών λαών, που ζει ταξιδεύοντας και καταναλώνοντας, αποστασιοποιημένη από τα προβλήματα του φτωχού λαού .

Θυμήθηκα το βιντεάκι που μου έστειλε η φίλη μου η Σωσάννα, που έδειχνε φτωχές οικογένειες και ορφανά από περιοχές της Ανατολής να πανηγυρίζουν για τα αποφάγια των τοπικών ταχυφαγείων που κάποιος συμπολίτης τους περισυνέλεξε και τους προμήθευσε.

Ντράπηκα που ανήκω κι εγώ στη Δύση και στα υπερκαταναλωτικά πλήθη που γεμίζουν ασφυκτικά τα ντουλάπια και τα ψυγεία τους με καταναλωτικά αγαθά που ούτε καν προλαβαίνουν να καταναλώσουν και πολλά από αυτά καταλήγουν στα σκουπίδια χωρίς να έχουν χρησιμοποιηθεί.

Πεταμένα αγαθά, πεταμένα λεφτά, άδικη σπατάλη φυσικών πόρων και τεράστιος όγκος σκουπιδιών που κοντεύουν να πνίξουν τον πολύπαθο πλανήτη μας. Η υπερκατανάλωση έχει λάβει διαστάσεις επιδημίας – πες μας κάτι καινούριο, θα σκέφτεστε – πολύ χειρότερης από τη γρίπη νέου τύπου που μας ανησυχεί τον τελευταίο καιρό.

Για μένα, το βαθύτερο κακό που έχει επιφέρει ο υπερκαταναλωτισμός στο σύγχρονο άνθρωπο είναι η συναισθηματική του νέκρωση. Ως γνωστόν, ο άνθρωπος υπερκαταναλώνει για να καλύψει τα συναισθηματικά του κενά. Αυτό όμως θα μπορούσε να το επιτύχει και με άλλους τρόπους.

Θα μπορούσε να προσπαθήσει να επικοινωνήσει με τους συνανθρώπους του, να συμμετάσχει σε μια ομάδα κοινωνικής ευαισθητοποίησης, να προσφέρει τη συνδρομή του σε ανθρώπους λιγότερο ευνοημένους ή ακόμα και να ασχοληθεί με την προσωπική του αυτοβελτίωση.

Επειδή όμως είναι πολύ πιο απλό και εύκολο, αλλά και υποδεικνύεται από όλα τα μέσα ενημέρωσης, προτιμά να πάρει την πιστωτική του κάρτα και να γεμίσει τα κενά του με την αγορά - περιττών στην πλειονότητά τους – ποικίλων καταναλωτικών αγαθών.

Νομίζω ότι αν ο άνθρωπος κατάφερνε να λυθεί από τα δεσμά που τον δένουν με την ύλη τότε ίσως το ανθρώπινο είδος να είχε μια ελπίδα. Ίσως αν ακούγαμε όλες αυτές τις φωνές που μας καλούν στη σύνεση, τη φρόνηση, την αυτοσυγκράτηση, τον αυτοσεβασμό, αλλά και το σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον, δεν θα υπήρχε πια συναισθηματικό κενό να μας βασανίζει. Και νομίζω ότι δεν είναι ουτοπικό να πιστεύω πως θα ζούσαμε σε έναν πολύ καλύτερο κόσμο, με καλύτερες προοπτικές για το μέλλον.